Filter op
Terug naar overzicht

7 vragen aan – Lisette Bokma

Designer Lisette Bokma heeft haar eigen studio en geeft workshops in het maken van zuivelproducten. Ze gaat de boer op om mensen opnieuw te leren hoe je van rauwe melk boter, kaas en wei maakt. Aanstaande zaterdag volg je haar workshop op Voedselketen XL nu geeft ze antwoord op zeven vragen.

1. Stel jezelf voor: Wie ben je en wat is je achtergrond?
Ik ben Lisette Bokma, 24 jaar en woonachtig in het mooie Gaasterland. Na 4 jaar te hebben gestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Artez in Arnhem ben ik in 2014 voor mezelf begonnen als Studio Lisette Bokma met onder andere de zuivelset Wei Kookgerei. In mijn studio gaat het niet alleen over het eindproduct maar vooral ook het concept eromheen.

2. Jij bent de ontwerper van Wei-Kookgerei. Kan je vertellen wat het is en hoe het idee hiervoor is ontstaan?
Tijdens mijn opleiding kwam ik erachter dat ik het interessant vind om projecten te ontwikkelen rondom eten. Het maken van eten is een functioneel proces en daardoor interessant om te ontwerpen. Het begon allemaal met het maken van kwark, een afbeelding van een hangende doek aan een installatie van omgekeerde stoelen met pollepels ertussen sprak mij aan. Ik bedacht hier een simpele, maar doeltreffende kwarkset voor die makkelijk opgeborgen kan worden in de keukenkastjes en die ook gezien mag worden in plaats van de hele keuken overhoop te moeten halen. Ik kwam erachter dat je met de wei die je overhoudt ook weer van alles kunt maken. Zo ontstond er een cyclus waarin je niets hoeft weg te gooien. Je begint met een pan rauwe melk waar je de room afschept voor de boter. Van de overgebleven melk en ontstane karnemelk maak je je eigen kaas en kwark. Van de wei die je overhoudt kun je jezelf en anderen verwennen met een fris weidrankje of je gebakken brood of andere baksels een fris-zure smaak geven. Het ontdekken van deze cyclus inspireerde tot het maken van een totale set waarbij je al deze zuivel op een eenvoudige manier thuis kunt maken.

3. Ligt er in jouw koelkast alleen maar zelfgemaakte boter en kwark?
Zelf gemaakte boter is het lekkerste wat er is, maar dit zit helaas niet elke dag op mijn boterham. Zuivel maken kost toch altijd weer tijd en je moet vooruitdenken om het te kunnen maken. Als je boter wilt moet je de melk al wel een aantal dagen van tevoren koud zetten zodat de room naar boven komt. En voor kwark zet je de melk met karnemelk 24 uur aan te zuren. Ondanks dat zelf zuivel maken ook rust geeft, moet je wel plannen wanneer je iets wilt gaan maken. Maar door af en toe de tijd te nemen om zelf iets extra lekkers te maken smaakt het elke keer weer net zo verrukkelijk en kun je ook trots zijn op je eigen zuivelproductie. Daarnaast wil ik ook geen concurrent zijn van de zuivelindustrie, maar juist een aanvulling door de magie van de melk te laten zien en zo de zuivelcultuur een nieuwe boost te geven.

4. Veel consumenten houden van gemakkelijke en snelle maaltijden. Zelf boter maken lijkt daar heel ver van af te staan. Gebruiken mensen jouw Wei-Kookgerei al in de praktijk?
Mijn volledige set is nog niet in productie, maar de onderdelen voor het boter en kwark maken zijn al op de markt. Zelf eten maken is weer helemaal hip, dus wat dat betreft is er veel interesse voor. Vooral mijn eigen gemaakte kookboek loopt erg goed. Ik zie mijn set ook als een servies dat je bij elkaar kunt sparen. Je kunt beginnen met het boek en kijken welke handige keukenspullen je zelf al in de kastjes hebt liggen. Mijn set is ontworpen om het proces zo makkelijk en functioneel mogelijk te maken, maar ik wil vooral laten zien hoe eenvoudig je al je eigen zuivel kunt maken. Vandaar dat ik ook een demonstratie geef tijdens Voedselketen XL: Een biodiverse dag on the farm. Mijn wens is niet dat iedereen mijn volledige set in kast heeft staan, maar wel dat het zuivelproces bij zoveel mogelijk mensen weer bekend is. Steeds vaker zijn er berichten over schandalen in de voedselindustrie, ook doordat we via de supermarkten steeds afhankelijker worden gemaakt. Ik denk dat dit ook door onwetendheid komt. Als we zelf weten hoe iets gemaakt wordt, kunnen we de etiketten op producten uit de supermarkt ook beter begrijpen. Dan maken we van de passieve consument weer een creatieve gebruiker.

5. Verschilt jouw Wei-Kookgerei veel van de middelen waar vroeger zuivel mee werd gemaakt en wanneer zijn we in Nederland opgehouden met dit zelf te maken?
Als ontwerpster vind ik het erg interessant om inspiratie op te doen door producten van vroeger te bekijken. Zo is de boterklopper geïnspireerd op de boterkarner van vroeger en de kaaspers is deels gemaakt van beton vanwege het verhaal dat ze vroeger vaak een steen als gewicht gebruikten. Qua esthetiek is mijn set wel anders dan vroeger, naast de functionaliteit van de producten wil ik ook echt een mooie, eenvoudige set creëren waarbij de gebruikte basismaterialen als hout, beton, aardewerk en glas duidelijk zichtbaar blijven.
Het zuivel maken is in Nederland erg geleidelijk opgehouden. Het verschilt erg per generatie, maar ook per regio waar mensen zijn opgegroeid. Tijdens demonstraties weten sommige ouderen precies hoe het werkt en anderen zijn in de stad opgegroeid en hebben nog nooit iets over het zuivel proces meegekregen.

6. Hoe heb jij als designer zelf het ambacht van wei maken, geleerd?
Ik heb het zelf uitgezocht door middel van recepten te lezen en YouTube filmpjes te bekijken en vooral door het gewoon te proberen. Het zelf proberen is belangrijk voor mij als ontwerpster, dan ontdek je het beste wat voor producten handig zijn om het proces te versimpelen. Als je het zelfs als leek kunt begrijpen, dan is dit voor anderen ook goed te doen. Het bleek allemaal ook veel makkelijker te zijn dan ik van tevoren had gedacht. Vroeger wist ook iedereen hoe het moest, we zijn op een gegeven moment alleen gestopt het door te vertellen.

7. Je geeft een workshop op 2 april, tijdens Voedselketen XL: een biodiversedag on the farm. Wat kunnen we hiervan verwachten?
Ik neem mijn volledige Wei-Kookgerei set mee en laat zien hoe je door middel van deze producten weer je eigen zuivel kunt maken. Ook kun je mijn zelfgemaakte kaas en boter proeven tijdens het diner. Mijn ambitie is niet dat iedereen over een aantal jaren weer thuis alle zuivel staat te verwerken, maar wel dat we ons weer meer bewust zijn van hoe deze processen werken zodat we de producten in de winkels ook eerder kunnen herkennen. Op die manier kunnen de pure smaken uit onze zuivelcutuur blijven bestaan.

// Wil jij ook een Workshop van Lisette meemaken?
// Meld je dan aan voor Voedselketen XL: Een biodiverse dag on the farm op zaterdag 2 april!

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten