Filter op
Terug naar overzicht

Blog: Aan tafel in ‘De Voorkamer’

Concept en experience designer Pim van der Mijl schrijft in zijn eerste blog over de aanslagen in Parijs, de angst voor verlies van solidariteit en de noodzaak voor een dialoog. En hoe kan je die nu beter aangaan dan door samen te koken en eten?

Sociale media worden overspoeld met feiten en meningen over het verschrikkelijke dat vrijdag 13 november om 21:10 uur bij Stade de France begon en zich ontwikkelde tot de zwaarste terreuraanslagen ooit in Frankrijk. Ook ik kan er niet omheen en voel me bijna gedwongen mezelf te uiten over deze gebeurtenis.

Ik ben bang, en daar sta ik niet alleen in, bang voor de toekomst van Europa. De komst van ‘vreemde’ mannen, vrouwen, families met kinderen – alle mensen vluchtend uit Syrië, Eritrea maar ook bijvoorbeeld uit Irak en Mongolië, net ontsnapt aan onderdrukking en geweld – blijkt in Europese landen onrust te veroorzaken.

Ik ben bang dat de aanslagen in Parijs door velen worden gezien als een bevestiging van het gevoel dat er heerst. Er is een reden om bang te zijn; terroristen bevinden zich onder ons. Ik ben bang dat de aanslagen een gevoel van woede teweegbrengt, een verblindende emotie, die het feit maskeert dat vluchtelingen juist datgene wat nu zo dichtbij komt, ontvluchten. Ik ben bang voor de polarisatie van Europa en het verlies van solidariteit.

Polarisatie is problematisch
Als je naar de geschiedenis van Europa kijkt zie je hoe polarisatie een problematisch hoofdstuk is en hoe het kan uitmonden in frustratie en verwarring. Nu gebruiken we termen als gelukzoekers, asielzoekers, vluchtelingenstroom, termen die de diversiteit van deze mensen niet beschrijft en die het makkelijker maakt je van deze mensen en gebeurtenissen te distantiëren.

In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw spraken we over gastarbeiders. Duizenden mannen van Marokkaanse en Turkse afkomst werden uitgenodigd om in eerste instantie tijdelijk te komen werken voor West-Europese bedrijven. De werklieden werden afgezonderd gehuisvest in woonoorden, barakken en pensions. In tegenstelling tot de verwachting van de overheid, zagen de werknemers, maar ook later gearriveerde familie, geen reden om terug te keren naar het land van herkomst. De kinderen, opgegroeid in deze gemeenschappen, voelden zich vaak niet verbonden met de Nederlandse cultuur, noch met de cultuur van hun familie.

Dit uitte zich in het gevoel misplaatst te zijn. Verwarde, gefrustreerde jongeren zoekend naar de zingeving van het leven lijken een gemakkelijke prooi te vormen voor extremistische en manipulatieve partijen als IS. Juist de onrust die hier nu ontstaat is wat IS beoogt: het uit balans brengen van onze samenleving. Willen we het terrorisme in de ogen kijken en aanpakken, dan is het onmogelijk niet te kijken naar onze eigen maatschappij en geschiedenis.

Pim van der Mijl - De Voorkamer

Pim van der Mijl - De Voorkamer

Social-design project ‘De Voorkamer’
Tijdens mijn afstuderen aan de Design Academy Eindhoven heb ik met vele Syrische vluchtelingen gesproken en met acht Syrische mannen intensief samengewerkt. Op dit moment ben ik bezig met de doorontwikkeling van mijn toentertijd gestarte project ‘De Voorkamer’. Een social-design methode die zich richt op het creëren van een nieuwe ontmoetingsplek voor asielzoekers en omwonenden van een asielzoekerscentrum. In het project wordt het integratieproces van vergunninghouders gestimuleerd door uit te gaan van hun talenten en kennis, en door verbindingen te leggen met lokale bedrijven, om zo de talenten van asielzoekers te faciliteren. Deelnemers werken ieder aan een persoonlijk object voor de ruimte, waar Nederlandse omwonenden worden ontvangen.

Alles samen doen
Tijdens de pilot van het project leidde het proces tot kleinschalige diners. Erg belangrijk voor het project en integratie in het algemeen is een gelijkwaardige behandeling van toekomstige en huidige Nederlanders. De samenkomsten werden zo georganiseerd dat het aantal deelnemende omwonenden gelijkstond aan de leden van ‘De Voorkamer’. Belangrijker nog was dat er niet alleen samen gegeten werd, nee, alles werd samen gedaan, van het koken en het eten tot het afwassen.

Zelfs het aangeven van zout verbindt mensen
Tijdens deze avonden bracht samen koken zelfs mensen met een taalbarrière tot elkaar. Het elkaar uitleggen met handgebaren, het proeven van hetzelfde eten en zelfs kleine handelingen als het aangeven van het zout verbindt mensen. In dit soort situaties kan niet meer worden weggekeken, het menselijke van de ander niet worden ontkend. Tijdens het proeven en het kennismaken met een andere cultuur zijn de eenvoudige menselijke overeenkomsten onmiskenbaar en wordt er niet meer gepraat over vluchtelingen, maar mét Muhamad, Nouraldin en Zakaria.

Een solidaire beweging
Ik hoop dit project te kunnen ontwikkelen tot een methode die op verschillende locaties kan werken en waarbij bepaalde onderdelen uit de workshops gebruikt worden voor misschien zelfs alle vluchtelingen die in Nederland aankomen. ‘De Voorkamer’ zie ik niet als een directe oplossing voor de problematiek van het vluchtelingenthema, toch zie ik het als een noodzaak om met het project verder te gaan. Door soortgelijke projecten te stimuleren, door ervaring en kennis te delen, door nu een stem te laten horen, vertrouw ik erop dat een solidaire beweging zal groeien. Een beweging die met begrip en positiviteit reageert op de komst van vluchtelingen.

Al verschillen smaken, we zullen uiteindelijk met zijn allen aan één tafel zitten. Dus, nodig een ‘vreemde’ uit, dineer samen, leer andere perspectieven kennen. Kortom: start een dialoog.

Pim van der Mijl

Pim van der Mijl is concept & experience designer, en verkent op welke manier design antwoorden kan bieden op maatschappelijke vraagstukken.

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten