LAATSTE ACTIVITEIT

Power to the Pieper

31-03-2012

Kunnen wij ons nog vereenzelvigen met dit beeld? Hoe Hollands zijn wij als we aardappels eten? Of nog beter: hoe Hollands zijn onze aardappelen? Lees verder voor de uitleg van de YFM over de rol van de aardappel in ons huidige voedselsysteem.

Hollanders zijn aardappeleters.

Gebakken, gekookt, of gefrituurd als patatje-met, de aardappel speelt een belangrijke rol in de Nederlandse keuken. Jaarlijks eten Nederlanders rond de 80 kilo aardappels per hoofd van de bevolking (omgerekend naar vers product).[1] In 2011 werden er in Nederland bijna 4 miljoen ton aardappelen geproduceerd, ruim 10% meer dan het jaar ervoor. Dat is mooi, zou je zeggen: goede oogsten in een wereld waar 7 miljard  monden te voeden zijn. Maar de realiteit is iets weerbarstiger. Nederlandse boeren verdienen nauwelijks aan de aardappelen. Erger nog, ze kunnen ze aan de straatstenen niet kwijt. Door heel Nederland staan schuren die uitpuilen van de aardappels. De boer wordt gedwongen er veevoer van te maken of ze weg te gooien. Terwijl in de supermarkten nu de eerste buitenlandse aardappelen verschijnen. Wat is dit voor een bizar systeem? Wij kunnen daar niet bij – niet met ons hoofd maar ook niet met ons gevoel. Het heeft te maken met wereldmarktprijs, efficiëntie, concurrentie tussen grote retailers en argeloze consumenten. We begrijpen wat er aan de hand is, maar we snappen niet hoe het zo kan zijn! Zoals zoveel in ons voedselsysteem is de Nederlandse aardappel scheef gegroeid.

Vroeger was alles anders

Sinds ongeveer 1727 worden er in Nederland aardappelen verbouwd. Snel veroverde de aardappel een belangrijke positie in de Nederlandse
voedselvoorziening. Mislukte aardappeloogsten hadden dan ook vaak hongersnoden tot gevolg. In de laatste jaren van de Eerste Wereldoorlog was er op een gegeven moment geen aardappel meer te krijgen. Toen bekend werd dat er in de Amsterdamse haven een schip met aardappelen lag (bestemd voor het leger), werd deze geplunderd door arbeidersvrouwen om hun gezinnen te kunnen voeden (‘de Aardappeloproer’). Hoe anders is de situatie nu.

Verloren Hollandse waar(de)

Boeren raken hun aardappelen niet meer kwijt. De markt raakt overspoeld met aardappelen uit landen als Israël en Egypte. Eén van deze boeren is Krispij van der Dries: “Ik ben bang dat ik mijn schuur vol piepers, peen en uien achter de schuur kan rijden. De markt ‘loopt’ niet, er zit geen vaart in en de prijs is zeer laag.” Het nieuwe seizoen staat alweer voor de deur en de buitenlandse producten liggen op de stoep.

We exporteren ongeveer een kwart van onze productie, terwijl we bijna net zoveel importeren uit het buitenland – met name binnen de EU. Zit hier logica achter? Deze ontgaat ons volledig. Krispijn: “De opbrengsten in de ons omringende landen waren heel goed. Net zoals bij ons overigens. Het is dus vechten om je waar verkocht te krijgen. Er nog wat aan verdienen is uitgesloten.” Het huidige lage prijsniveau is het gevolg van overaanbod van telers die de winter niet willen afwachten. De markt raakt overspoeld en de prijzen dalen.

De gevolgen zijn dat de Nederlandse consument in plaats van aardappelen uit de schuur van Krispijn, aardappelen op zijn bord heeft liggen die een continent overgestoken hebben. En dat tegen een prijs die nauwelijks lager ligt dan van de Hollandse waar. De gevolgen voor het milieu, zoals uitstoot van broeikasgassen door transport en hoog waterverbruik waar water schaars is, worden afgewenteld en zijn niet terug te vinden in de prijs. De Nederlandse boer kijkt toe en ziet zijn tonnen aardappelen wegrotten. Krispijn kan ze net zo goed gratis weggeven.

Doe iets!

Het is niet eenvoudig om te bepalen waar de oorzaak ligt van deze waanzin. Zoals met de meeste problemen van onze tijd, wordt de schuld netjes verdeeld tussen politiek, bedrijfsleven, producenten en consumenten. Nederland is ook niet het enige land met dit probleem, in Duitsland ziet de boer hetzelfde gebeuren. Dit betekent niet dat we het hier bij moeten laten. Wij laten zien hoe scheef onze aardappel is gegroeid en helpen daarom Krispijn om van zijn aardappels af te komen.
Aankomende zondag 1 april brengt Krispijn een deel van zijn oogst naar Amsterdam. Zijn aardappels zijn toch geen stuiver waard, dus dan kan hij ze net zo
goed gratis uitdelen. Iedereen die maar wil, kan gratis aardappels (mét recept) komen halen. Consumenten, grijpt uw kans!

Joris Lohman en Mick Janssen, Youth Food Movement

Datzelfde weekend organiseert Mediamatic het uienfeest : met uien is het al net zo waardeloos gesteld. YFM en Mediamatic slaan de handen ineen
en maken op zondagmiddag een lentestappotje bij Amsterdam Roest.

Twitter Krispijn: @krispijnvd3s
_________________________________________________________
[1] CBS data gecombineerd met Verduurzaming voedselproductie (WUR, 2009)


 

 

 

Terug naar overzicht

OVERIG NIEUWS

It's the Youth

10-04-2014
Good Food Lab op het MLA

Good Food Lab op het MLA

16-04-2014

De leerlingen van het Montessori Lyceum te Amsterdam hebben zich flink bewezen! Wat een te gekke, bizarre, toffe campagnes zijn er bedacht en uitgevoerd! Met veel enthousiasme en energie zijn de scholieren te werk gegaan afgelopen week.

It's the Youth

It's the Youth

10-04-2014

Op woensdag 23 april vindt er een heel speciale It's the Food, my Friend! plaats. Een avond in het teken van jongeren, waarin het woord aan de YFM is. Met onder andere Joris Lohman, John Hilhorst en Sharon Dijksma.

In Memoriam: Niek van den Broek

In Memoriam: Niek van den Broek

08-04-2014

Met groot verdriet hebben wij kennisgenomen van het plotselinge en onverwachte overlijden van Niek van den Broek.

Vacature: Penningmeester

Vacature: Penningmeester

04-04-2014

De Youth Food Movement zoekt een penningmeester (m/v) per 1 mei. Ben of ken jij iemand die zich bezig wil houden met het financiële beleid voor onze beweging? Lees dan hieronder de vacature en stuur ons je brief en CV!

The Food Chain Project

The Food Chain Project

04-04-2014

Weten wat je in een jaar allemaal naar binnen werkt? Een vol jaar lang hield Itamar Gilboa (1973) zijn dagelijkse consumptie nauwkeurig bij. Nu werkt hij dat uit in een installatie, waarvan de opbrengst de YFM ten goede zal komen.